بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْصُ النّاسِ « 1 » . تعبير فرموده . منظور از بَطَرُ الْحَق ، مردود ساختن سخن به گويندهء آن و عدم اعتراف به حقّانيّت آن پس از اثبات و محرز بودن آن است و منظور از غَمْصُ النّاس پست و حقير شمردن مردم مىباشد . چنان مناظره كنندهء كذايى در صدد است كه حق و حقيقت ، با وجود اين كه كاملًا براى وى واضح است ، از نظر ديگران مخفى مانده تا بتواند آن را بر گوينده رد كرده و احياناً وى را تحقير كند ، چون مىپندارد تنها خودش محق است و طرف او به حق آشنايى ندارد و به باطل مىانديشد و خيال مىكند كه طرف او فاقد ملكه و نيروى علمى و قابليت شناخت قوانينى است كه علم و دانش را براى انسان به ارمغان مىآورد . از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل است كه خداوند فرمود : شكوه و عظمت ، پوشش مرا تشكيل مىدهد و كبريا و بزرگى ردا مرا مىنمايد ، اگر كسى در اين دو سمت و صفت الهى با من به نزاع و هماورى برخيزد او را درهم شكسته و نابودش مىسازم « 2 » . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : عظيم‌ترين و پرمخاطره‌ترين كبر ، عبارت از غَمْصُ الْخَلْقِ وَسَفَهُ الْحَقِّ است . راوى مىگويد : معناى اين دو جمله را سؤال كردم ، حضرت فرمود : آن است كه تو حق را نشناسى و از اهل حق خرده‌گيرى كرده و بىجهت آن‌ها را

--> ( 1 ) - عوالى اللآلى : 1 / 436 ، حديث 150 ؛ مستدرك الوسائل : 12 / 33 ، باب 59 ، حديث 13440 . ( 2 ) - منية المريد : 330 ، الفصل الثانى ؛ بحار الأنوار : 70 / 194 ، باب 130 .